فشار خون بالا - landing tebinja

فشار خون بالا، قاتل خاموش را بشناسید!

آمارها نشان می‌دهد از هر 5 فرد مبتلا به فشار خون بالا 1 نفر از این بیماری مطلع نیست و همین مورد زمینه ساز حمله قلبی و مغزی و مرگ زودرس است.

فشار خون نیرویی است که عضلات قلب برای پمپ کردن خون در برابر عروق خونی اعمال می‌کنند. فشار خون طبیعی باید 120/80 میلی متر جیوه باشد. اگر در چند نوبت اندازه گیری فشار خون، فشار خون شما بالای 140/90 میلی متر جیوه بود به معنی هایپرتانسیون (پرفشاری خون) است که اصلا نباید آن را شوخی بگیرید.

عواملی که ریسک بروز فشار خون را بالا می‌برد

سابقه خانوادگی و ژنتیک

احتمال بروز فشار خون بالا در افرادی که والدین یا خواهر و برادر با این شرایط را دارند بیشتر است. همچنین فشار خون بالا در بعضی از نژادها مثل سیاه پوستان بیشتر بروز پیدا می‌کند.

سن

یکی از موثرترین عوامل در بروز فشار خون بالا سن افراد است. چون با بالا رفتن سن بالای 40 سال رگ‌ها سخت‌تر می‌شود و عملکرد کلیه‌ها کاهش می‌یابد.

بیماری‌های مزمن

دیابت، نقرس، بیماری کلیوی از مواردی هستند که به دلیل ایجاد التهاب، آسیب به عروق خونی و تأثیرات هورمونی، موجب افزایش فشار خون می‌شوند.

مصرف الکل

استفاده از الکل به دلیل تغییرات در سیستم عصبی مرکزی و عروق خونی با افزایش فشار خون ارتباط مستقیم دارد.

رژیم غذایی پرنمک

نمک (سدیم) موجب جذب آب در بدن می‌شود و حجم خون را افزایش می‌دهد. این افزایش حجم خون باعث افزایش فشار بر دیواره‌های عروق می‌شود و فشار خون بالا می‌رود.

چاقی و کم تحرکی

با تجمع چربی در بدن، سیستم خون رسانی بدن برای تغذیه بافت چربی که به بدن اضافه شده است با فشار بیشتری عمل خون رسانی را انجام می‌دهد. بنابراین همین مورد باعث بالا رفتن فشار خون می‌شود.

سیگار و تنباکو

سیگار کشیدن، استعمال تنباکو یا استفاده از ویپ به‌طور فوری فشار خون را بالا می‌برد. سیگار کشیدن باعث آسیب به دیواره عروق خونی و تسریع فرآیند تنگی و سفت شدن رگ‌ها می‌شود.

استرس

استرس باعث می‌شود سیستم عصبی فعال شود و هورمون‌های استرس در بدن ترشح شود که باعث افزایش ضربان قلب، تنگی و افزایش مقاومت عروق است. در نتیجه فشار خون افزایش می‌یابد.

علائم و شکایات بیماران مبتلا به فشار خون بالا

فشار خون بالا می‌تواند کاملا بدون علامت باشد و به همین دلیل است که به نام قاتل خاموش شناخته می‌شود و یا اینکه دارای علائم زیر است.

جدول محدوده فشار خون

فشار خون طبیعی

زیر 80/130 میلی متر جیوه

فشار خون بالا مرحله 1 (خفیف)

130 تا 139، یا فشار خون دیاستولیک بین 80 تا 89 میلی متر جیوه

فشار خون بالا مرحله 2 (متوسط)

90/140 میلی متر جیوه یا بالاتر

فشار خون بالا مرحله 3 (بحرانی)

120/180 میلی متر جیوه یا بالاتر

عوارض فشار خون بالا

تست‌های تشخیص فشار خون بالا که توسط پزشک انجام می‌شود

اندازه گیری فشار خون به صورت متوالی

فشار خون باید دوبار یا بیشتر با فاصله 2 دقیقه اندازه گیری شود. اگر تفاوت فشار خون اولیه با دفعات دیگر بیشتر از 5 میلی متر جیوه بود دفعات اندازه گیری فشار خون باید بیشتر شود.

تست‌های خونی

پتاسیم، نیتروژن اوره خون و کراتینین برای ارزیابی عملکرد کلیوی

تست‌های ادراری

برای ارزیابی عملکرد کلیه‌ها

گرافی از قفسه سینه

جهت ارزیابی اندازه قلب

تست سنجش پایش سلامت

ارزیابی وضعیت سلامت قلب و عروق

در هنگام اندازه گیری فشار خون به این نکات توجه کنید

نیم ساعت قبل از اندازه گیری فشار خون از نوشیدنی‌های حاوی کافئین مثل چای و قهوه و نوشیدنی‌های انرژی زا خودداری کنید.
نیم ساعت قبل از اندازه گیری فشار خون از استعمال دخانیات و یا قرار گیری در معرض دود دخانیات دیگران خودداری کنید.
5 دقیقه قبل از اندازه گیری فشار خون در محیطی آرام بنشینید و از استرس دور باشید.
بهترین وضعیت برای اندازه گیری فشار خون این است که روی صندلی بنشینید و کف هر دو پا زمین باشد دست‌ها را روی تکیه گاهی هم سطح با قلب قرار دهید.
بازوبند فشارسنج باید روی پوست دست بسته شود نه از روی لباس
در هنگام گرفتن فشار صحبت نکنید و آرام و بی حرکت باشید.

درمان فشار خون بالا

اصلاح سبک زندگی

رژیم غذایی کم نمک

ورزش منظم

عدم مصرف تنباکو و سیگار

کاهش وزن

محدود کردن مصرف الکل

مصرف داروی کنترل فشار خون

داشتن خواب کافی و عمیق

دوری از استرس

رژیم غذایی مناسب برای افراد مبتلا به فشار خون بالا

استفاده از رژیم غذایی سرشار از سبزیجات برگ سبز، میوه‌ها، غلات، محصولات لبنی کم چرب
کاهش مصرف گوشت قرمز
استفاده از حداقل میزان نمک در غذا
عدم استفاده از غذاهای آماده، کنسرو و فست فود
پرهیز از مواد غذایی که چربی اشباع بالایی دارد. (مثل کله پاچه، دل و جگر، کره، خامه)
محدود کردن مصرف الکل
پرهیز از مصرف قهوه و چای غلیظ
به حداقل رساندن مصرف شیرینی جات